หมวดที่ 1 ประเพณี

 

 

 

 

 

  ประเพณีแปลกๆ ที่บ่งบอกถึงความโดดเด่นทางวัฒนธรรม ของชาวด่านซ้าย จ.เลย ได้อย่างชัดเจน ไม่มีใครเหมือนและยากที่จะลอกเลียนแบบ ที่แน่ๆ แค่หน้ากาก ที่ทำจาก หวด (ที่นึ่งข้าวเหนียว) และ กาบมะพร้าว แล้วบรรจงลงสีสัน ลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ ก็ยากที่ใครๆ ในท้องถิ่นอื่น จะทำให้เสมอเหมือนได้ ทั้งยังมีลีลา ท่าทาง การละเล่น ที่ทะเล้น สนุกสนาน รวมทั้งอาวุธประจำกายผีแต่ละตน ที่หลายคนเห็นก็ขำกลิ้งไปตามๆกัน

ประวัติความเป็นมาของ ผีตาโขน นั้น มีที่มาเป็นอย่างไร ยังไม่สามารถสรุปได้ชัดเจน เนื่องจากต่างคนก็ต่างว่ากันไป คนละอย่างสองอย่างแต่ที่น่าจะเป็นไปได้ และใกล้เคียงที่สุดคือ น่าจะเกิดจากงานบุญพระเวส ที่มาจากตำนานของพระเวสสันดร ในตอนที่ทรงสละกิเลสจะมีพวก ภูตผีปีศาจ คอยติดตามรังครวญให้ไขว้เขวซึ่งแต่ก่อนจะเรียกกันว่า ผีตามคน เรียกไปเรียกมา ประกอบกับสำเนียงที่เพี้ยนของคนท้องถิ่น ก็เลยกลายมาเป็น "ผีตาโขน" ในปัจจุบัน

 

 

 

โดยปกติวันจัดงานประเพณีแห่ผีตาโขน ในแต่ละปีจะไม่ตรงกันขึ้นอยู่กับร่างทรงของ เจ้าพ่อกวน ซึ่งเอาแน่เอานอนไม่ได้แต่ก็จะอยู่ใน ระหว่างเดือนมิถุนายนและคงด้วยอำนาจของ ททท. ที่มีเหนือเจ้าพ่อกวน งานเลยต้องมาลงตรงช่วง เสาร์-อาทิตย์ พอดิบพอดี ทุกปีต่อนี้ไป ฮ่า ฮ่า ฮ่า
                  งานประเพณีแห่ผีตาโขน ในปีนี้เริ่มขึ้น วันศุกร์ที่
14/6/2545 โดยจะมีการประกวดประชัน ผีตาโขน แต่ละหมู่บ้านกันก่อนจากนั้น ในช่วงเช้าของวันเสาร์ ขบวนผีตาโขน ทั้งหลายแหล่ก็จะเริ่มออกจากหมู่บ้านของตัวเอง มารวมพลกันที่จุดนัดพบในตัวเมือง จากนั้นก็จะมีการเปิดงาน ด้วยการแสดงประวัติของ อ.ด่านซ้าย และที่มาของ พระธาตุศรีสองรักซึ่งก็อลังการยิ่งใหญ่ไม่แพ้ที่ไหนเหมือนกัน แล้วก็ตามด้วยขบวนแห่ที่ยิ่งใหญ่ ของผีตาโขน ดูละลานตาไปหมดทั้งผีน้อย ผีใหญ่ คะเนด้วยสายตา ก็หลายร้อยตนเลยทีเดียว

 

 

 

พวกผีตัวน้อยๆ ก็จะมีอาวุธเป็นดาบดูแล้ว น่าเอ็นดูมากกว่าน่าเกรงขามส่วนพวกผีใหญ่ อาวุธหลักก็จะเป็น ท่านปลัด(ขลิก)ใหญ่บ้างเล็กบ้าง ก็แล้วแต่จะสรรหากันมาบ้างก็มีหัวสร้างสรรค์ประดิษฐ์ให้ ท่านปลัดสามารถขยับได้เหมือนจริง ก็ว่ากันไปครับ แต่สรุปว่าทั้ง อำเภอกลายเป็นผีเกือบหมดล่ะครับ

บรรยากาศโดยรวม สนุกสนานมาก เสียงกระดิ่งที่ห้อยอยู่ข้างหลังผีทุกตน ดัง ก๊องๆแก๊งๆ ตลอดเวลา ด้วยลีลา การเต้น การหลอกด้วยท่านปลัด ที่คิดค้นกันมาอย่างดี เล่นเอานักท่องเที่ยวสาวๆ ร้องวี๊ดว๊าย อยู่เนืองๆ (ไม่รู้ ชอบหรือกลัว) สนุกสนานกันไปกับประเพณีที่แปลกประหลาดนี้

 

 

Website ที่เกี่ยวข้อง

http://www.thaitrip4u.com/Web/Webboard/STC02.asp?QID=312

http://www.siam2.com/museum/peetakon.php3