นาฏศิลป์ไทย

                                 นาฏศิลป์ หมายถึง ศิลปะของการฟ้อนรำ เป็นสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นด้วยความประณีตงดงาม

                        เพื่อให้ความบันเทิงให้ผู้ที่ได้ดูมีความรู้สึกคล้อยตาม การร่ายรำนี้ต้องอาศัยเครื่องดนตรีและ

                        การขับร้อง นาฏศิลป์ถือเป็นวัฒนธรรมอย่างหนึ่ง และเป็นสาขาหนึ่งของศิลปะสาขาวิจิตรศิลป์

                        นาฏศิลป์ถือเป็นแหล่งรวมศิลปะและการแสดงไว้ด้วยกัน โดยมีมนุษย์เป็นศูนย์กลางในการคิด

                        สร้างสรรค์ อนุรักษ์และสืบทอดต่อไป

 

ประเภทของการรำ

                    การรำแบ่งออกเป็น 3 ประเภท คือ

                1. รำเดี่ยว คือการรำที่ใช้ผู้แสดงเพียงผู้เดียว เช่นการรำฉุยฉาย เป็นต้น      

                2. รำคู่ แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

                        2.1 การรำคู่ในเชิงศิลปะการต่อสู้ เช่น รำกระบี่กระบอง รำกริช เป็นการรำที่ไม่มีบทร้อง 

                                    ใช้ในการสลับฉาก

                        2.2 การรำคู่ในชุดสวยงาม เช่น พระลอตามไก่ หนุมานจับนางเบญจกาย จะมีคำร้อง

                                    ใช้ท่าทางในการแสดงความหมายนั้นๆ

                3. การรำหมู่ เป็นการรำตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป เช่น รำกลองยาว รำโคม เป็นต้น

               

                                นาฏยศัพท์ หมายถึง ศัพท์ที่ใช้เกี่ยวกับท่าทางในการรำ เป็นคำศัพท์ที่ใช้ในวงการ

                        นาฏศิลป์ไทยในที่นี่จะยกมาแค่บางตัวอย่างเท่านั้น

                ลักษณะต่างๆของนาฏยศัพท์

                1. ส่วนของศีรษะ

                    เอียง  คือ การเอียงศีรษะ ต้องกลมกลืนกับไหล่และลำตัวให้เป็นเส้นโค้ง

                   ลักคอ  คือ การเอียงคนละข้างกับไหล่ที่กดลง ถ้าเอียงซ้ายให้กดไหล่ขวา ถ้าเอียงขวาให้กดไหล่ซ้าย

                   เปิดคาง  คือ ไม่ก้มหน้า เปิดปลายคางและทอดสายตาตรงสูงเท่าระดับตาตนเอง

                    กดคาง  คือ ไม่เชิดหน้าหรือเงยหน้ามากเกินไป

                2. ส่วนแขน

  

                             วงบน คือ ยกแขนไปข้างลำตัว ทอดศอกโค้ง มือแบ ตั้งปลายนิ้วขึ้นวงพระปลายนิ้วอยู่ระดับ

ศีรษะ ส่วนวงนางปลายนิ้วจะอยู่ระดับหางคิ้วและวงแคบกว่า

                                                                 

                              วงกลาง คือ การยกส่วนโค้งของลำแขนให้ปลายนิ้วสูงระดับไหล่ ลำแขนส่วนบนลาดกว่าวงบน  

                                

                      วงล่าง คือ การตั้งวงระดับต่ำที่สุด โดยทอดส่วนโค้งของลำแขนลงข้างล่างอยู่ระดับเอว โดยตั้งมือ

ตรงหัวเข็มขัดตัวพระกันศอกให้ห่างตัว

                3. ส่วนมือ

          

                 จีบหงาย  คือ การหงายฝ่ามือให้ปลายนิ้วชี้ขึ้น ถ้าอยู่ระดับหน้าท้องเรียกว่า จีบหงายชายพก

        

                      จีบคว่ำ  คือ การคว่ำฝ่ามือให้ปลายนิ้วชี้ลง หักข้อมือเข้าหาลำแขน

           

                      จีบปรกหน้า  คือ การจีบที่คล้ายกับจีบหงาย แต่หันจีบเข้าหาลำตัวด้านหน้า ทั้งแขนและมือชู

อยู่ด้านหน้าตั้งลำแขนขึ้น ทำมุมที่ข้อพับตรงศอก หันจีบเข้าหาหน้าผาก

           

                 จีบล่อแก้ว คือ ลักษณะกิริยาท่าทางคล้ายจีบ ใช้นิ้วกลางกดข้อที่ ๑ ของนิ้วหัวแม่มือ หักปลายนิ้ว

หัวแม่มือคล้ายวงแหวน นิ้วที่เหลือเหยียดตึง หักข้อมือเข้าหาลำแขน

                4. ส่วนลำตัว

                       เผ่นตัว  คือ กิริยาอาการทรงตัวชนิดหนึ่ง มาจากท่าก้าวเท้า แล้วส่งตัวขึ้น โดยการยกเข่าตึง

เท้าหนึ่งยืนรับน้ำหนักอีกเท้าหนึ่งอยู่ข้างๆ

                      ดึงไหล่  คือ การรำหลังตึง หรือดันหลังขึ้น ไม่ปล่อยให้ไหล่ค่อม

                       กดไหล่  คือ กิริยากดไหล่โน้มตัวไปข้างใดข้างหนึ่ง ทำพร้อมกับการเอียงศีรษะ กดลงเฉพาะไหล่ ไม่ให้สะโพกเอียงไปด้วย

                5. ส่วนขา

     

                    กระดกหลัง  กระทุ้งเท้าแล้วถีบเข่าไปข้างหลังมากๆ ให้เข่าทั้งสองข้างแยกห่างจากกันให้ส้นเท้า

                      ชิดก้นมากที่สุด หักปลายเท้าลง ย่อเข่าที่ยืน ตัวพระต้องกันเข่าด้วย

            

                  กระดกเสี้ยว  คล้ายกระดกหลัง แต่เบี่ยงขามาข้างๆและไม่ต้องกระทุ้งเท้า มักทำเนื่องต่อจากการก้าวข้าง

                      หรือท่านั่งกระดกเท้า

 

คุณค่าจากการรำไทย

                1. เพื่อการสื่อสาร เป็นภาษาท่ารำ ที่กำหนดเองในกลุ่มชนนาฏศิลป์ ว่าท่าใดมีความหมายอย่างไร

                2. เพื่องานพิธีกรรมต่างๆ ได้แก่ การรำเพื่อบูชา หรือรำแก้บน

                3. เพื่องานพิธีการต่างๆ เช่นพิธีต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง งานวันเกิด

                4. เพื่อความบันเทิง นาฏศิลป์ให้ความเพลินเพลิดแก่ผู้ที่ได้ชม เช่น การรำอวยพรในงานวันเกิด 

                    หรือในงานรื่นเริงต่างๆ

                5. เพื่อการออกกำลังกายและเพื่อพัฒนาบุคลิกภาพ ในการรำไทยนั้นจะต้องอาศัยกำลังในการฝึก

                    ซ้อมเป็นอย่างมากเป็นการส่งเสริมบุคลิกภาพและมีการทรงตัวที่สง่างาม

                6. เพื่อการอนุรักษ์และเผยแพร่ นาฏศิลป์ถือเป็นเอกลักษณ์ที่สำคัญของไทย มักจะมีการสืบทอด 

                    อนุรักษ์ไว้ไม่ให้สูญหายและนำไปเผยแพร่ให้ชาวต่างชาติได้รู้จัก

 

               website เพิ่มเติม เพื่อนๆที่สนใจสามารถหาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

                    http://www.thaidances.com/

                    http://www.student.chula.ac.th/~46850741/

                    http://www.banramthai.com/

              

แหล่งที่มาของข้อมูล :  http://www.banramthai.com

 

ขอบคุณที่แวะมาเยี่ยมชมค่ะ